Ο προπονητής Σάκης Γαζής, ο οποίος μαζί με τον κόουτς Χρήστο Μάρδα «τρέχουν» τη δράση Walking Basketball 60+, μίλησε στην ιστοσελίδα του Σ.Ε.Π.Κ. για αυτή την ιδιαίτερη πρωτοβουλία που αποδεικνύει στην πράξη ότι η άσκηση δεν έχει ηλικιακά όρια.

Σε μια εποχή που η «ενεργός γήρανση» αποτελεί κεντρικό στόχο των ευρωπαϊκών πολιτικών υγείας, πώς βλέπετε τον ρόλο του μπάσκετ ως εργαλείο κοινωνικής συνοχής πέρα από τη φυσική άσκηση;
«Ο ρόλος του είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Το μπάσκετ, ως ομαδικό άθλημα, φέρνει σε επαφή ανθρώπους και από τα δύο φύλα, εν προκειμένω σε μεγαλύτερες ηλικίες, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη κοινωνικών δεσμών, φιλικών σχέσεων και μιας ουσιαστικής αίσθησης κοινότητας. Σε αντίθεση με πιο ατομικές μορφές άσκησης, προσφέρει ένα πλαίσιο συλλογικής συμμετοχής, όπου η φυσική δραστηριότητα συνδυάζεται με την κοινωνική αλληλεπίδραση. Έτσι, συμβάλλει όχι μόνο στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, αλλά και στην ψυχική ευεξία, περιορίζοντας την απομόνωση και ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή. Αυτός ήταν και ο βασικός μας στόχος: να κατανοήσουν οι μεγαλύτερης ηλικίας συμμετέχοντες ότι η ενασχόληση με το μπάσκετ δεν αποσκοπεί στην εκμάθηση του αθλήματος με ανταγωνιστικούς όρους. Η εξοικείωση με βασικά στοιχεία, όπως η πάσα, η ντρίπλα και το σουτ, λειτουργεί υποστηρικτικά. Η ουσία βρίσκεται στη συμμετοχή, στη χαρά της κοινής δραστηριότητας και στην αίσθηση του "ανήκειν". Ιδίως σε μορφές όπως το Walking Basketball 60+, η έμφαση μετατοπίζεται από την τεχνική στην εμπειρία. Τα βασικά αρκούν. Tο ζητούμενο είναι η ενεργή συμμετοχή και η κοινωνική σύνδεση που προκύπτει μέσα από αυτήν».

Ποιες αλλαγές παρατηρείτε στους συμμετέχοντες όχι μόνο σε επίπεδο φυσικής κατάστασης, αλλά και σε ψυχολογικό και κοινωνικό επίπεδο, μέσα από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα;
«Σε ψυχολογικό και κοινωνικό επίπεδο, αυτό που ξεχωρίζει είναι η ένταση με την οποία βιώνουν τη συμμετοχή τους, υπάρχει ένας απρόσμενα έντονος ενθουσιασμός, ακόμη και ανταγωνισμός. Το ζουν πραγματικά! Σε σημείο που πολλές φορές με τον Χρήστο (σ.σ. Μάρδα) το συζητάμε και χαμογελάμε, γιατί βλέπεις πόσο πολύ μπαίνουν στο παιχνίδι. Για παράδειγμα, μπορεί να υπάρξουν μικρές διαφωνίες για το πώς θα γίνει μια άσκηση, αν επιτρέπεται ή όχι η ντρίπλα, ποιος θα πάρει τη μπάλα... Αυτό σημαίνει ότι συμμετέχουν ενεργά, ότι τους νοιάζει. Παράλληλα, χρειάζεται να τους περάσεις και την έννοια της ελευθερίας, ότι δεν είναι όλα τόσο αυστηρά και ότι το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά η συμμετοχή και η χαρά. Πέρα από αυτό, το πιο σημαντικό είναι το κλίμα που δημιουργείται: η παρέα, το ευχάριστο περιβάλλον, η διάθεση να είναι εκεί. Έχουμε δει ανθρώπους μεγάλης ηλικίας να έρχονται με δυσκολίες. Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια κυρία με τραυματισμένο χέρι, που παρ’ όλα αυτά συμμετείχε κάνοντας τις ασκήσεις με το ένα χέρι! Το έκανε γιατί το ένιωθε, γιατί ήθελε να είναι μέρος αυτής της διαδικασίας. Αυτό δείχνει πολλά. Δείχνει ότι δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα άσκησης. Eίναι κάτι που τους αγγίζει βαθύτερα, που τους ενεργοποιεί και τους κινητοποιεί να συμμετέχουν, να ανήκουν, να χαίρονται».

Το Walking Basketball 60+ φαίνεται να «σπάει» στερεότυπα γύρω από το τι μπορεί να κάνει κάποιος σε μεγαλύτερη ηλικία. Πιστεύετε ότι τέτοιες δράσεις μπορούν να επαναπροσδιορίσουν συνολικά τη σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την άθληση στην τρίτη ηλικία;
«Είναι καθοριστικής σημασίας, και το λέω με έμφαση. Όταν ξεκίνησε αυτή η προσπάθεια, οφείλω να πω ότι αρχικά υπήρξε ένας δισταγμός. Υπήρχε το ερώτημα κατά πόσο άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε μια τέτοια διαδικασία. Στην πορεία, όμως, διαπιστώσαμε ότι όχι μόνο μπορούν να συμμετάσχουν, αλλά και να ενταχθούν πλήρως στο πλαίσιο της ομάδας. Μπαίνουν στο γήπεδο, κατανοούν τον ρόλο των προπονητών, αντιλαμβάνονται τη λογική της συνεργασίας και ανταποκρίνονται ακόμη και σε βασικά τεχνικά στοιχεία, όπως η πάσα ή η ντρίπλα! Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι οι περισσότεροι δεν έχουν προηγούμενη σχέση με το μπάσκετ. Κι όμως, δείχνουν διάθεση, μαθαίνουν και εξελίσσονται. Σταδιακά αποκτούν εξοικείωση με το άθλημα και αρχίζουν να το παρακολουθούν και εκτός προγράμματος, έρχονται και συζητούν για αγώνες που είδαν, για φάσεις, για το πώς μπήκε ένα καλάθι. Αυτό είναι το μεγαλύτερο κέρδος. Δεν πρόκειται μόνο για άσκηση, αλλά για μια συνολική αλλαγή στάσης. Και ναι, πιστεύω ότι τέτοιες δράσεις μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κοινωνία αντιλαμβάνεται την άθληση στην τρίτη ηλικία».

Επί προσωπικού, τι είναι αυτό που σας «γεμίζει» σε αυτή τη διαδικασία;
«Αυτό που με γεμίζει περισσότερο είναι η ίδια η ανταπόκριση των ανθρώπων. Το βλέπεις στην πράξη: άνθρωποι μεγάλης ηλικίας έρχονται και σου λένε ότι θέλουν να συνεχίσουν. Και όταν τους ρωτάς γιατί, σου απαντούν ότι, παρότι ασχολούνται και με άλλες δραστηριότητες, με χορό ή γυμναστική, αυτό που ζουν εδώ είναι κάτι διαφορετικό, κάτι ξεχωριστό! H αλήθεια είναι ότι, παρότι υπάρχει μια βασική δομή (προθέρμανση, ασκήσεις με μπάλα, κάποιες απλές μορφές παιχνιδιού) το Walking Basketball 60+ έχει τη δική του φιλοσοφία. Δεν υπάρχει επαφή, δεν υπάρχει πίεση με την έννοια του ανταγωνισμού που γνωρίζουμε. Υπάρχει συμμετοχή, κίνηση, συνεργασία. Και φυσικά, υπάρχουν και στιγμές που σε κάνουν να χαμογελάς, όταν, για παράδειγμα, κάποιος "παρασύρεται" και πάει να τρέξει ή επιμένει να βάλει καλάθι με κάθε τρόπο. Για μένα, που δουλεύω σε διαφορετικά επίπεδα, με άλλες απαιτήσεις και άλλες συνθήκες, αυτή η εμπειρία είναι κάτι ξεχωριστό. Μου δίνει μια άλλη ενέργεια, μια διαφορετική χαρά. Βλέπεις ανθρώπους μεγάλης ηλικίας να συμμετέχουν με ενθουσιασμό, να θέλουν να μάθουν, να βελτιωθούν, να είναι μέρος μιας ομάδας. Δεν πρόκειται για το κλασικό μπάσκετ και δεν είναι αυτός ο στόχος. Το κέρδος είναι αλλού: στην επαφή, στη συμμετοχή, στο συναίσθημα. Και αυτό είναι που, τελικά, σου δίνει και σένα τη μεγαλύτερη ικανοποίηση».