01 Απριλίου 2026 | Νέα του Σ.Ε.Π.Κ.

Ο assistant coach της Yankey Ark από την Ταϊβάν, Νάκης Μουρατίδης, μίλησε στην ιστοσελίδα του Σ.Ε.Π.Κ. για τη διετή παρουσία του στην Ασία ως ένα ταξίδι εξέλιξης που επηρεάζει τον τρόπο που δουλεύει, αλλά και τον τρόπο που βλέπει τον κόσμο γύρω του.

Ποιες διαφορές ξεχωρίζετε σε σχέση με τo μπάσκετ στην Ελλάδα, τόσο σε επίπεδο αγωνιστικής νοοτροπίας όσο και σε επίπεδο οργάνωσης;

«Οι ομάδες εδώ έχουν, στη βάση τους, μια πολύ συγκεκριμένη δομή. Σχεδόν όλες στηρίζονται σε έναν ισχυρό χορηγό, ο οποίος συνήθως είναι και ο ιδιοκτήτης της ομάδας. Μπορεί να πρόκειται για μια τράπεζα, μια κατασκευαστική εταιρεία ή έναν μεγάλο επιχειρηματικό όμιλο. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν σταθερές βάσεις και υποδομές, τόσο σε επίπεδο εγκαταστάσεων όσο και σε επίπεδο προσωπικού.

Στην Ταϊβάν υπάρχει και μια ιδιαιτερότητα: λειτουργούν δύο ξεχωριστά πρωταθλήματα, η TPBL και η Pleague+, όπου συμμετέχει η Yankey Ark. Το ένα αποτελείται από επτά ομάδες και το άλλο από τέσσερις, χωρίς να υπάρχει διασταύρωση μεταξύ τους. Από το δικό μας πρωτάθλημα, οι δύο πρώτες ομάδες προκρίνονται στο East Asia Super League. Μάλιστα, φέτος μια ομάδα από την Ταϊβάν έφτασε μέχρι τον τελικό της διοργάνωσης, αποκλείοντας στον ημιτελικό την τρίτη στην κατάταξη ομάδα από την Ιαπωνία και γνωρίζοντας την ήττα στον τελικό από την πρώτη.

Δεν υπάρχει υποβιβασμός όπως τον ξέρουμε στην Ελλάδα. Η άνοδος και η συμμετοχή στην πρώτη κατηγορία δεν εξαρτάται μόνο από τα αγωνιστικά αποτελέσματα, αλλά και από το αν μια ομάδα πληροί συγκεκριμένα υψηλά standards σε επίπεδο οργάνωσης και λειτουργίας. Γι’ αυτό και δεν είναι δεδομένο ότι μια ομάδα από χαμηλότερη κατηγορία θα ανέβει την επόμενη χρονιά.

Σε ό,τι αφορά την αγωνιστική νοοτροπία, τα τελευταία χρόνια γίνεται μια συνειδητή προσπάθεια να ανέβει το επίπεδο. Έχουν φέρει αρκετούς ξένους προπονητές, αλλά και παίκτες με εμπειρία από υψηλό επίπεδο, όπως ο Ντουάιτ Χάουαρντ και ο ΝτεΜάρκους Κάζινς, καθώς και αρκετούς ακόμη που έχουν περάσει από την Ευρωλίγκα και το NBA. Φέτος, για παράδειγμα, αγωνίζονται εδώ ο Μπεν Μπέντιλ και ο Τρέι Τόμπκινς. Στόχος είναι αυτοί οι παίκτες να λειτουργούν ως πρότυπα για τους ντόπιους και να ανεβάζουν συνολικά το επίπεδο.

Παράλληλα, επενδύουν πολύ και στους προπονητές. Όταν πέρασα τη διαδικασία της συνέντευξης, μου ξεκαθάρισαν ότι δεν με ήθελαν μόνο για το κομμάτι της προπόνησης, αλλά κυρίως για να συμβάλω στην εξέλιξη των προπονητών της ομάδας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν στους βοηθούς προπονητές, γιατί γενικά στην Ασία προσπαθούν να τους δίνουν ευθύνες από μικρή ηλικία.

Δεν είναι σπάνιο να δεις έναν νεότερο προπονητή να αναλαμβάνει ρόλο πρώτου προπονητή, ενώ ένας πιο έμπειρος να βρίσκεται δίπλα του, υποστηρικτικά, δίνοντας κατεύθυνση και συμβουλές. Πρόκειται για μια πιο καθοδηγούμενη μετάβαση, που βοηθάει τους νεότερους να εξελιχθούν πιο γρήγορα.

Οι άνθρωποι του πρωταθλήματος εντοπίζουν ένα ηλικιακό κενό στους προπονητές, κυρίως μεταξύ 35 και 45 ετών. Για αυτόν τον λόγο επιδιώκουν οι ξένοι προπονητές να μεταφέρουν γνώσεις, εργαλεία και εμπειρίες από τις χώρες τους, ώστε οι νεότεροι να αποκτήσουν πιο γρήγορα τα απαραίτητα εφόδια και να εξελιχθούν σε μελλοντικούς head coaches.

Η προσέγγιση αυτή δεν αφορά μόνο μια ομάδα, αλλά συνολικά την ανάπτυξη του μπάσκετ στη χώρα. Η λογική είναι ότι, μέσα από αυτή τη διαδικασία, σε βάθος χρόνου θα δημιουργηθεί μια νέα γενιά προπονητών που θα καλύψει το υπάρχον κενό και θα ανεβάσει το επίπεδο του αθλήματος».

Ποια στοιχεία της τοπικής μπασκετικής κουλτούρας σας έχουν εντυπωσιάσει περισσότερο; Υπάρχουν συνήθειες, ρουτίνες ή τρόποι σκέψης των παικτών που διαφέρουν εντυπωσιακά από την ελληνική σχολή;

«Η Ταϊβάν είναι μια χώρα με πολύ έντονες και διαφορετικές επιρροές. Οι μεγαλύτερες ηλικίες έχουν επηρεαστεί περισσότερο από την Κίνα, οι νεότεροι από την Ιαπωνία, ενώ η αμερικανική επιρροή είναι διαχρονικά παρούσα. Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερο μίγμα κουλτούρας, που συνδυάζει στοιχεία από τρεις εντελώς διαφορετικούς κόσμους.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά είναι η πίστη στο κάρμα και γενικότερα η έντονη θρησκευτικότητα, κυρίως μέσα από τον βουδισμό και τον ταοϊσμό. Αυτό επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά μέσα στο γήπεδο. Δεν θα δεις εύκολα προπονητές ή παίκτες να μιλάνε άσχημα, να βρίζουν ή να ξεφεύγουν. Υπάρχει μια γενική αίσθηση αυτοσυγκράτησης και σεβασμού, που σε υποχρεώνει κι εσένα να είσαι πιο προσεκτικός στον τρόπο που εκφράζεσαι, ακόμη και σε πιο χαλαρές στιγμές.

Ο σεβασμός είναι κεντρικό στοιχείο της καθημερινότητας τους. Μετά τους αγώνες, οι αντίπαλοι παίκτες συνηθίζουν να υποκλίνονται στον προπονητή της άλλης ομάδας, ενώ και οι ίδιοι οι προπονητές, κατά την παρουσίαση, χαιρετούν το κοινό προς όλες τις πλευρές του γηπέδου με έναν ιδιαίτερο, τυπικό τρόπο. Είναι κινήσεις που δείχνουν μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα ευγένειας και πειθαρχίας, με εμφανείς επιρροές από την Ιαπωνία.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και ένα πολύ έντονο στοιχείο θεάματος, που θυμίζει περισσότερο αμερικανικό μοντέλο. Πριν από κάθε αγώνα προηγείται ένα οργανωμένο σόου με μουσική, χορευτικά και cheerleaders, που δημιουργεί μια εντελώς διαφορετική ατμόσφαιρα. Γενικά, έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στο marketing και στην εμπειρία του θεατή.

Οι παρουσιάσεις των ομάδων είναι εντυπωσιακές, με χρήση τεχνολογίας, όπως 3D εφέ και λέιζερ, κάτι που δεν συναντάς συχνά στην Ευρώπη. Κατά τη διάρκεια του αγώνα υπάρχει συνεχώς μουσική και συνοδευτικά δρώμενα, που κρατούν τον κόσμο ενεργό και συμμετοχικό.

Συνολικά, θα έλεγα ότι πρόκειται για έναν συνδυασμό πειθαρχίας, σεβασμού και ευγένειας από τη μία, και έντονου θεάματος και ψυχαγωγίας από την άλλη. Αυτό το μείγμα κάνει τη μπασκετική κουλτούρα της Ταϊβάν να ξεχωρίζει αρκετά σε σχέση με την ελληνική πραγματικότητα». 

Ως Έλληνας προπονητής που δουλεύει σε ένα εντελώς διαφορετικό πολιτισμικό περιβάλλον, πώς προσαρμόζετε τη δική σας προσέγγιση στην προπόνηση και στη διαχείριση της ομάδας; Υπήρξε κάποιο «πολιτισμικό σοκ» που σας επηρέασε;

«Έχοντας δουλέψει και πέρσι στην Κίνα, το πρώτο πραγματικό σοκ για μένα ήταν ο όγκος της δουλειάς. Οι παίκτες προπονούνταν πέντε με έξι ώρες την ημέρα, καθημερινά, με πολύ αυστηρά και συγκεκριμένα προγράμματα, και ουσιαστικά δούλευαν έντεκα μήνες τον χρόνο. Αυτό ήταν κάτι που με αιφνιδίασε έντονα στην αρχή.

Στην Ταϊβάν τα πράγματα είναι πιο ισορροπημένα. Υπάρχει σαφής επιρροή από τον αμερικανικό και τον ευρωπαϊκό τρόπο σκέψης, κυρίως γιατί έχουν περάσει πολλοί Ευρωπαίοι προπονητές από το πρωτάθλημα. Παρ’ όλα αυτά, το βασικό που έχω καταλάβει είναι ότι δεν μπορείς να προσεγγίζεις τα πράγματα συγκρίνοντάς τα συνεχώς με τη χώρα σου. Στην Ελλάδα λειτουργείς μέσα σε ένα οικείο περιβάλλον, με τη γλώσσα σου, με ανθρώπους που σκέφτονται παρόμοια, και όλα μοιάζουν πιο εύκολα.

Όταν βγαίνεις στο εξωτερικό, χρειάζεται να αφήσεις πίσω σου τη λογική ότι «ξέρεις τα πάντα». Πολλοί προπονητές κάνουν αυτό το λάθος, πιστεύουν ότι θα πάνε κάπου και θα είναι οι απόλυτοι γνώστες. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Ειδικά στην Ασία, όπου τα budget αυξάνονται συνεχώς, το επίπεδο ανεβαίνει και οι άνθρωποι που δουλεύουν εκεί είναι πολύ ικανοί.

Για παράδειγμα, στην Κίνα πολλοί βοηθοί προπονητές έχουν υπάρξει πρώτοι προπονητές σε υψηλό επίπεδο στην Ευρώπη, σε διοργανώσεις όπως το EuroCup ή το Basketball Champions League, ή έχουν εμπειρία από την Ευρωλίγκα. Αντίστοιχα και εδώ, οι βοηθοί είναι σε πολύ καλό επίπεδο και οι ομάδες έχουν ήδη δουλέψει με αξιόλογους επαγγελματίες.

Γι’ αυτό και πρέπει να είσαι πιο ταπεινός και προσγειωμένος. Το ζητούμενο δεν είναι τι έχεις κάνει στο παρελθόν, αλλά τι μπορείς να προσφέρεις τώρα σε αυτό το περιβάλλον. Πρέπει να καταλάβεις τι χρειάζονται οι άνθρωποι γύρω σου και να προχωρήσεις βήμα-βήμα.

Η εμπιστοσύνη, ειδικά στην Ασία, δεν κερδίζεται άμεσα. Δεν υπάρχει η αμεσότητα που έχουμε στην Ελλάδα, όπου πολύ γρήγορα δημιουργούνται πιο προσωπικές σχέσεις. Εδώ όλα χτίζονται σταδιακά, με συνέπεια και υπομονή. Όταν όμως κερδίσεις την εμπιστοσύνη τους, αυτό έχει πολύ μεγάλη αξία. 

Στο τέλος της ημέρας, η ουσία είναι απλή: να δουλεύεις με συνέπεια, να σέβεσαι το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεσαι και να μην προσπαθείς να επιβληθείς, αλλά να ενσωματωθείς και να εξελιχθείς μέσα σε αυτό». 

Ποιο είναι το προφίλ του φιλάθλου της Yankey Ark και γενικότερα του ταϊβανέζικου μπάσκετ; Τι μπορεί να εκπλήξει έναν Έλληνα φίλαθλο αν παρακολουθήσει αγώνα εκεί;

«Είναι μια εντελώς διαφορετική εμπειρία σε σχέση με ό,τι έχουμε συνηθίσει στην Ελλάδα. Στο πρώτο επίσημο παιχνίδι που δώσαμε στην Ταϊπέι, σε ένα μεγάλο γήπεδο, αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν ο κόσμος. Υπήρχαν ουρές φιλάθλων που περίμεναν οργανωμένα, ακόμη και για να δουν από κοντά παίκτες της αντίπαλης ομάδας ή για να βγάλουν φωτογραφίες μαζί τους, αλλά και τις cheerleaders!

Γενικά, υπάρχει μια πολύ έντονη κουλτούρα γύρω από το θέαμα και την αλληλεπίδραση. Οι cheerleaders, για παράδειγμα, έχουν τη δική τους δυναμική παρουσία, μέχρι και προσωπικά καταστήματα με προϊόντα όπως φανέλες, αξεσουάρ, μπρελόκ ή ακόμη και μαξιλάρια με τα πρόσωπά τους! Πριν και μετά τους αγώνες, είναι πολύ συνηθισμένο να υπάρχουν οργανωμένες στιγμές για φωτογραφίες και αυτόγραφα, κάτι που ο κόσμος το αγκαλιάζει πολύ.

Αυτό που ξεχωρίζει είναι ότι το μπάσκετ αντιμετωπίζεται περισσότερο ως συνολική εμπειρία ψυχαγωγίας. Υπάρχει έντονο το στοιχείο της διασκέδασης, με χορό, μουσική και συνεχή δράση γύρω από το παιχνίδι. Είναι μια κουλτούρα που δίνει μεγάλη σημασία στο ευχάριστο και στο εορταστικό στοιχείο της ζωής.

Παράλληλα, η οργάνωση είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο. Υπάρχουν μασκότ, διαδραστικά παιχνίδια με τον κόσμο, κάμερες που συμμετέχουν στο σόου κατά τη διάρκεια του αγώνα, και γενικά μια παραγωγή που θυμίζει έντονα το NBA. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε παρόμοια στοιχεία να εμφανίζονται και στην Ευρώπη, αλλά εδώ είναι πιο ολοκληρωμένα και ενσωματωμένα στην εμπειρία του αγώνα.

Ο φίλαθλος δεν πηγαίνει μόνο για να δει μπάσκετ. Πηγαίνει για να περάσει καλά. Πολύ συχνά θα δεις οικογένειες με παιδιά, που αντιμετωπίζουν τον αγώνα σαν μια έξοδο ψυχαγωγίας, σχεδόν σαν μια παράσταση. Υπάρχουν δώρα, δραστηριότητες και συνεχής αλληλεπίδραση που κρατάει το ενδιαφέρον ζωντανό σε όλη τη διάρκεια.
Αυτό που πιθανότατα θα εκπλήξει έναν Έλληνα φίλαθλο είναι ακριβώς αυτό: ότι το παιχνίδι είναι μόνο ένα μέρος της συνολικής εμπειρίας. Το μπάσκετ εδώ συνδυάζεται με entertainment σε τέτοιο βαθμό, ώστε η ατμόσφαιρα να θυμίζει περισσότερο ένα ολοκληρωμένο σόου παρά έναν παραδοσιακό αγώνα όπως τον έχουμε στο μυαλό μας». 

Ποιο είναι το μεγαλύτερο μάθημα που έχετε πάρει από την παρουσία σας στην Ασία, τόσο σε μπασκετικό, προπονητικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο;

«Γενικά, είναι μια εμπειρία που πιστεύω ότι κάθε προπονητής που θέλει πραγματικά να εξελιχθεί πρέπει να τη ζήσει. Πρώτα απ’ όλα ως άνθρωπος και έπειτα ως προπονητής. Το να βγεις από τη ζώνη άνεσής σου είναι καθοριστικό, γιατί σε βοηθά να καταλάβεις καλύτερα τι σου ταιριάζει, τόσο στη ζωή όσο και στην επαγγελματική σου πορεία.

Σε επίπεδο κουλτούρας, τα ερεθίσματα που παίρνεις είναι αμέτρητα. Ειλικρινά, είναι τόσα πολλά που δύσκολα συνοψίζονται. Θα μπορούσε κανείς να γράψει ολόκληρο βιβλίο με εμπειρίες. Ζεις από κοντά διαφορετικές κοινωνίες, διαφορετικά συστήματα και τρόπους σκέψης. Για παράδειγμα, στην Κίνα βλέπεις πώς λειτουργεί ένα κράτος με μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική και κοινωνική δομή, ενώ στην Ταϊβάν τα πράγματα είναι διαφορετικά. Κάθε χώρα στην Ασία έχει τη δική της ταυτότητα.

Όλες αυτές οι εικόνες και οι εμπειρίες σε διαμορφώνουν βαθιά. Σε εξελίσσουν, σε ωριμάζουν και σε κάνουν να βλέπεις τα πράγματα πιο ανοιχτά και πολυδιάστατα. Σε ξεβολεύουν με την καλή έννοια και σε βοηθούν να διευρύνεις τον τρόπο σκέψης σου.

Σε καθαρά επαγγελματικό επίπεδο, κάτι που κρατάω έντονα είναι ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουν τους ξένους προπονητές. Δεν τους φέρνουν απλώς για να δουλέψουν με την ομάδα, αλλά για να συμβάλουν ενεργά στη βελτίωση των ντόπιων προπονητών και συνολικά του οργανισμού. Υπάρχει μια ξεκάθαρη στόχευση ανάπτυξης.

Παράλληλα, δίνεται μεγάλη σημασία στην προϋπηρεσία. Ειδικά στην Κίνα, αν δεν έχεις ήδη εμπειρία από υψηλό επαγγελματικό επίπεδο και δυνατά πρωταθλήματα, δεν επιτρέπεται να καθίσεις στον πάγκο στα επίσημα παιχνίδια! Υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια και standards που πρέπει να πληρούνται.

Αυτό που συμπεραίνω συνολικά είναι ότι η παρουσία στην Ασία σε αναγκάζει να γίνεις πιο ουσιαστικός, πιο ταπεινός και πιο ανοιχτός στο να μάθεις. Δεν είναι μόνο θέμα μπάσκετ. Είναι ένα συνολικό ταξίδι εξέλιξης, που επηρεάζει τον τρόπο που δουλεύεις, αλλά και τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο γύρω σου».